dublet 2017 5

Projekt „Czynna ochrona dubelta na terenie torfowisk i dolin rzecznych w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza Knyszyńska (PLB200003)” o numerze POIS.02.04.00-00-0031/16, współfinansuje  Unia Europejska ze środków Funduszu Spójności w ramach działania 2.4. Ochrona przyrody i edukacja ekologiczna, osi priorytetowej II: Ochrona środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 oraz dofinansowuje Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku.  Projekt obejmuje swoimi działaniami obszar Natura 2000 Puszcza Knyszyńska i w sposób bezpośredni koncentruje się na ochronie dubelta, a pośrednio również rycyka, kszyka, krwawodzioba i czajki.

Główne działania podejmowane w ramach projektu skierowane są na rzecz poprawy warunków siedliskowych w obrębie istniejących stanowisk dubelta w Puszczy Knyszyńskiej. Na tym terenie są one zlokalizowane na łąkach potorfowych położonych w dolinach średnich i małych rzek o charakterze nizinnym. Obszary te w latach 70. i 80. poddano intensywnym melioracjom, wskutek czego uruchomiono powolne, ale sukcesywne obniżanie poziomu wód gruntowych, co z kolei dalece zaburzyło naturalne układy przyrodnicze.

Dokładne poznanie stanu populacji dubelta w dolinach rzecznych Puszczy Knyszyńskiej oraz precyzyjne rozpoznanie zagrożeń i wdrożenie skutecznych sposobów ochrony przyczyni się do utrzymania populacji gatunku w regionie. Projekt wykorzystuje dobre praktyki wypracowane w latach poprzednich w licznych projektach służących ochronie terenów zalewowych, stanowiących ostoje ptaków siewkowych na tym terenie. Jednocześnie podejmuje realizację założeń zatwierdzonego na początku 2017 r. Krajowego Planu Ochrony Dubelta, a przez to przyczynia się do realizacji przez Polski Rząd Konwencji o Różnorodności Biologicznej, Dyrektywy Ptasiej oraz Międzynarodowego Programu Ochrony Dubelta.

Siedliska, w których występują dubelty są miejscem bytowania innych, cennych przedstawicieli polskiej awifauny. W ramach prowadzonej oceny stanu zachowania siedlisk na 68 stanowiskach w Polsce odnotowano współwystępowanie 25 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej. Najczęściej na stanowiskach dubelta występował kszyk, czajka, rycyk oraz błotniak stawowy. W związku z tym dubelta można uznać za gatunek parasolowy, którego ochrona przyczyni się do polepszenia stanu ochrony innych cennych gatunków polskiej awifauny.

Obok celu głównego, a więc poprawy stanu zachowania siedlisk i populacji dubelta w obrębie aktualnych stanowisk występowania gatunku w OSO Puszcza Knyszyńska, należy wyróżnić cele szczegółowe:

  1. zwiększenie obszaru żerowisk i miejsc koncentracji ptaków wodno-błotnych w czasie wędrówek,
  2. poprawę stanu zachowania siedlisk będących nie tylko ważnymi ostojami ptaków siewkowych, tj. dubelta, rycyka, czajki, krwawodzioba i kszyka, lecz również miejscem występowania wielu rzadkich i zagrożonych siedlisk przyrodniczych oraz gatunków fauny i flory,
  3. przywrócenie tradycyjnej gospodarki kośnej i pastwiskowej w dolinach rzecznych Puszczy Knyszyńskiej,
  4. zwiększenie różnorodności gatunkowej fauny i flory,
  5. zmniejszenie emisji CO2 z torfowiska, będącej skutkiem mineralizacji torfu,
  6. zwiększenie małej retencji poprzez spowolnienie odpływu wód gruntowych z łąk i torfowisk.

Cele projektu zostaną osiągnięte poprzez:

  1. odtworzenie siedlisk dubelta oraz innych gatunków ptaków siewkowych na wybranych powierzchniach poprzez przywrócenie na nich ekstensywnego użytkowania kośnego (wykoszenie 35 ha łąk i nieużytków oraz usunięcie 35 ha zakrzaczeń),
  2. poprawę jakości siedlisk wskutek wprowadzenia wypasu na wybranych obszarach stanowiących tereny lęgowe i żerowiskowe dubelta oraz innych ptaków siewkowych (wybudowanie ogrodzenia na dł. 2310 m oraz oczka wodnego o pow. 26,46 ha – wodopoju dla koników polskich),
  3. zahamowanie zaniku siedlisk dubelta poprzez umożliwienie ich ekstensywnego użytkowania kośnego sprzętem mechanicznym (remont/budowa infrastruktury w postaci 11 przepustów i 3400 m dróg dojazdowych do użytkowanych łąk),
  4. optymalizację warunków wilgotnościowych w siedliskach dubelta poprzez wykonanie remontu 12 przepustów piętrzących i zasypanie 2200 m rowów melioracyjnych; powierzchnia ta pod względem hydrologicznym będzie monitorowana dzięki zakupionym w projekcie 8 rejestratorom poziomu wody,
  5. rozpoznanie preferencji siedliskowych lęgowej populacji dubelta w dolinach rzecznych Puszczy Knyszyńskiej oraz wykonanie dokładnej oceny liczebności populacji dubelta na tym obszarze (założenie 20 loggerów GPS na samce dubelta i 10 VHF na samice),
  6. zastosowanie najnowszych technologii w ochronie przyrody – przestrzennej analizie danych telemetrycznych z wykorzystania siedlisk przez dubelty (nadajniki GPS), określenie metod użytkowania łąk najbardziej sprzyjających zachowaniu siedlisk dubelta,
  7. zmniejszenie presji drapieżników (poprzez redukcję około 150 osobników lisa lub jenota rocznie oraz monitoring połączony z odłowem ok. 20 osobników norki amerykańskiej rocznie) odpowiedzialnych za zwiększone straty w lęgach dubelta oraz innych gatunków ptaków, a także budowę ogrodzenia elektrycznego o długości 2800 m.

Sekretariat PTOP

ul. Ciepła 17 15-471 Białystok tel./fax.: 85 664 22 55, 85 6754862 Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Biuro Regionalne w Olsztynie

ul. Murzynowskiego 18, 10-684 Olsztyn, tel./fax.: 89 533 68 66 Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Gospodarstwo rolne PTOP

Żywkowo 7 11-220 Górowo Iławeckie tel./fax.: 89 761 82 07 Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.